Comune
di BudrioIn sta pâgina ai é äli ôver premiè in socuànt cuncûrs dialetèl. Par partezipèr ali ediziån ch’ai srà in futûr, guardè bän ala pâgina di Apuntamént! - In questa pagina troverete le opere premiate da vari concorsi dialettali. Per partecipare alle prossime edizioni, consultate la pagina degli Appuntamenti!
Concorso di poesia dialettale bandito dalla
“Cooperativa dello spettacolo”, C.P. 52 – Granarolo Emilia (BO)
1° Classificata: I bcón amèr di Mario Generali.
|
Ptrugnàn: “Zirudèla zitadén, as dà l chès che un cuntadén cån al schèrp gròsi e al curpàtt a sturpièr l é vgnó al dialàtt. L’é un’infâmia, una vargåggna, ch’as in vâga da Bulåggna, a tirères só äl brèg cån la zirèla, tòc e dâi la zirudèla”. Canpagnôl: “Se qué preṡaint ai fóss, o zitadén, la Sgnòura Catiréṅna e al Sgnòur Pirén, i un farénn séntar sainz’ètar la sô vòuṡ: “Lu qué un bulgnaiṡ? L um pèr dimónndi ariåuṡ”. Mé a i arspundarévv: “Santa pazénzia, và bain, d acôrd, a vén dala pruvénzia, ma a un sént bulgnaiṡ e qué a l vói dimustrèr. S’am é parmàss, a v preṡaint la mî... I bcón amèr Adío nòn, cum stèt, a t trôv trancuéll. Csa vútt Giovanni, a canp da pôvar vèc’, ch’à una pensiòun da un póggn ed bón da méll e un’eṡistainza intîra come spèc’. E té, con chi sôld lé, et canp un maiṡ, a mé i n un bâstan gnanc par la benżéṅna, ma rànndet còunt, i cràssan sainpar al spaiṡ, quassta l’é un’ingiustézzia, brîṡa céṅna. Eh... a l sò, l’é dûra, chèro al mî anvudén, a tîr avanti cum a pòs, fagànd economî, a inpéi trai vôlt la stûf con un sulfanén e prémma ed spànndar un franc, a i guèrd bain drî. |
A t dâg raṡòun, ai é un mócc’ d ingiustézzi, e l é un bèl fât pretànndar i sû dirétt, ma l é anc brótt, però, ciapèr al vézzi d an èsar mâi cuntént e dvintèr grétt. Ai mî ténp an curîva zêrt al brôd, ma arcôrdet bain, però, che grâta grâta a îran pió cuntént, a nòstar môd, e la zaint la dvintèva manca mâta. Al dé d incû a lighè i can con la susézza, ma sa v n in fèv ed tótta ste abundanza, se pò dal vîvar a v cuntintè dla plézza, e a v preocupè ed rinpîr soltànt la panza. A guardèruv a un s drézza i púcc cavî, ind al vàddar tótt i dé ch’a fè la råtta còun la rôba da druvèr e cazèr vî. Alòura, fén ch’as trâta d na lamatta, a pòs èsar d acôrd, ch’l’é convegnainza, ma al guâi l é che insàmm ala ṡbagiózza ormâi ai armistiê anc la cosiainza, e di valûr genuén av é armèṡ soltànt la pózza. Scûṡum Giovanni, an fèrtan maravajja, se a sòun andè fòra un pôc ed sparadèl, l é che ai ò tanta nostalgî dla mî famajja, par fèr fèsta, almànc incû, ch’l é al dé d Nadèl. Turnèr a stèr insàmm, cum Dío al vòl, tgnîr par man i mî anvudén, purtèri a spâs, psairi cuntèr ancòura tanti fôl, par vaddri pió trancuéll, con manc scuncuâs. Purtròp, invêzi, l’é sòul un’iluṡiòun, e a un tåcca ed mandèr żå di bcón amèr, sopratótt ed pruvèr l’umigliaziòun ed séntrum bòun soltànt da rotamèr. |
Classificati ex aequo:
Vétta di Sandro Sermenghi
Dala fnèstra avêrta di Cecilia Peliconi Galletti
La primavera di Anna di Adriana Pallotti
La spójja di Maria Chiarini
Concorso di poesia dialettale bolognese “Funo in festa” 2003
Organizzato dal Centro Sociale di Funo in
collaborazione con la pro loco locale e con il patrocinio del Comune di
Argelato, il concorso dialettale per testi inediti, giunto all’ottava edizione,
ha previsto tre sezioni: “Poesia dialettale”, “Racconto” e “Zirudella”. La
Giuria ha assegnato i premi come segue:
Poesia dialettale: Man, di Mirella Musiani Frascari di Bologna
Racconto: Al sumâr, di Idalgo Mandrioli di Funo di Argelato
Zirudella (ex aequo): Bastiàn cuntrèri, di Giulio Cussini di Bologna;
Nå nå e pò nå guèr, delétt e fazendîr, di Sandro Sermenghi di Bologna.
| Man Mirella Musiani Frascari |
||
|
Man dṡgnè da rûg d eṡésster i sfiåuren spén antîg e góss ed rôṡ parṡunîri dal pasè. I s avṡéṅnen ai lént żûg che int al camén |
uduråuṡ ed fómm i brûṡen l âtum e iluṡiån dpêrsi. Acsé ògni ménnuma fiâma int al vîver ed lûṡ l’inpéjja arcôrd suplé |
såtta la zànnder dla vétta, e int al fradd respîr di ân äl man, vénti e rasegnè, i se strécchen fôrt a intarzèr di fîl róvvd dal rinpiànt. |
Al sumâr
Idalgo Mandrioli
Tótta la stôria la taché una matéṅna,
quand al marcantén ch’al vindêva anc la laggna al dezidé ed dèr vî al sumâr. Ed
tótt quî ch’l avéva, l êra al pió inbalzè, l êra un sumarén mèl in arnaiṡ,
con al pail róff in vatta al cudrózz. Spass al tgnêva la längua a ṡbindlón
e ai bastèva pôc par fèri vgnîr un atâc d èṡma. Tiràndel par la cavazza,
al pensèva s’l êra méi vànnder al sumâr ala fâbrica dal savån o zarchèr un
galantômen brîṡa dimónndi fûrb, ch’al fóss dispòst a cunprèrel. In st
mänter ch l êra asôrt int i sû pensîr, un ômen brîṡa żåuven ai
dmandé cus’al vléss fèr con cal sumâr e acsé, savó ch’l êra in vànndita pr un
sôld, sänza stèr tant a pensèri al cunbiné l afèri.
Ióffa, acsé al s ciamèva l ômen ch’l avêva cunprè al sumâr, al s invié vêrs cà,
cuntänt dl afèri ch’l avêva fât. La Marî, sô mujêr, l êra una bèla ragazôla, una
muritéṅna témmida con dû gran ución nîgher. L’êra inzénta, e al sumâr al
sarvêva pr andèr a parturîr, parché in chi ténp lé biṡugnèva fèr cum as
psêva. Ióffa, sô mujêr e al sumâr i parténn tótt e trî int al fèr dal dé: lî in
gròpa ala bîstia e ló a pî… I n caténn gnínta ch’al pséss sarvîr par durmîr, i
se srénn acuntintè anc d un bûṡ, e ala fén i finénn däntr una stâla
indóvv ai êra un bå ch’al rumghèva trancuéll.
Al sumarén al n in psêva pió, al tirèva al fiè con un féssti ch’al fèva panna, i
ûc’ fôra dala tèsta, con un mèż mêter ed längua a ṡbindlón. Apanna
che la Marî la salté żå,
al sumarén al fé al gîr dla gróppia, al s méss a żèżer ed banda al bå e al s indurminté cómm un sâs.
L êra bèle pasè meżanôt, quand al sumarén al véns dṡdè dai zîg d
un putén che, a żèżer däntr int la gróppia, al fèva un gran ṡgunbéi.
Un pôc par la curioṡitè, un pôc par la cunvinziån che al cínno l avéss
fradd, al s avṡiné e, insàmm al bå, con al fiè i al scaldénn.
Ióffa, in pî int un cantån, al parêva ch’l avéss un gran pensîr, mäntr invêzi
ala Marî ai brilèva i ûc’ e con un gran surîṡ al parêva ch’al le vléss
bàvvrel, cal putén. Da lé a pôc ai taché a arivèr una móccia ed żänt,
tótta żänt puvratta: pastûr, cuntadén, dôn con i sû putén, viandànt, e
tótt i n avêven che ûc’ par cal fangén ch’al ṡlunghèva i manén vêrs la sô
mamà. Inción, prôpri inción, l avé un pensîr par cal sumâr, che in sta stôria l
à avó una acsé granda partezipaziån e al fó prôpri da alåura che dal sumâr tótt
i s aspténn i sarvézzi pió divêrs e mâi inción l à pinsè quanta inpurtanza l à
avó sta bîstia int la stôria dl’umanitè!
Bastiàn cuntrèri ovvero al tabâc… êl un vézzi?
Giulio Cussini
Modesto omaggio alla venerata memoria
del cardinale Prospero Lambertini, arcivescovo di Bologna, indi papa Benedetto
XIV, che vedendosi rifiutare virtuosamente dal dissoluto ma simpatico conte
Davia una presa di tabacco offertagli (“Eminenza, non ho questo vizio”) rispose:
“Nå, se al fóss un vézzi, vó aréssi anc quasst!”
|
Zirudèla, al mî parair al srêv quasst, se al pôl valair: vó a dirî con chèlma e żass com a fè däl vôlt o spass. Int l’Amêrica Latéṅna tant ân fà, una matéṅna, i spagnû i inpiénn un sâc con däl fói ciamè tabâc, e al purténn ed zà dal mèr, par insgnères a fumèr. Da cal dé, int al månnd intîr, i dutûr, pustarabîr, i én cûrs drî a chi pipèva |
minaziànd a chi an ṡmitêva azibrécc a profuṡiån; e al futûr? Pió gnínta ed bån. Enfiṡêma, infèrt, tumûr, èter guâi; pr i fumadûr an i srêv trancuilitè mo… una gran murtalitè! Mé a v al dégg pròpri cunvént : con la péppa srè stra i dént péṅna ed fójja bän madûra a m la gôd: e fén ch’la dûra, a tîr drétt con cunvinziån e alegrî; o con tuscàn |
staṡunè pròpri al pónt giósst, l é, cardîv, un gran bèl gósst! Pr an scucèr pò tròp l’arżdåura am pèr giósst che mé ed bon’åura a ciâpa só e par la strè vâghia a fèr la mî fumè. Se a v truvè, żänt, a pasèr par la Grèda, a psî incuntrèr un båm òmen – a srêv pò mé – che al spipâja tótt al dé mo che al spêra, la và détta, ZIRUDÈLA, lónga vétta! (P.S.- Non sfuggirà che ho sdegnosamente ignorato le sigarette!!) |
Nå nå e pò nå guèr, delétt e fazendîr
Sandro Sermenghi
|
Zirudèla ed Fón d Arżlè dóvv fenåura i m an premiè regalàndum di bî fói ch’i m an dè muntâgn d argói dichiarànd ch’a sån poêta mo gnínt èuro e acsé… diêta!
Cómm i arîva la litréṅna Eh, l inpàggn par cuntintèr |
Mo mé a insésst int la speranza che quelcdón d bôna creanza prémma o pò as n acôrża che, int äl rémm scrétti da mé, i é anc dla dêrma muṡichèl: finalmänt… sänza rivèl!
La matéṅna, ancaura grîv, Mo int al prè da travarsèr |
Vêrs meżdé a vâg in Coop savunàtt, mail e biodòpp, mêl, parsótt, radécc’ e arvajja, sàrrel, zvåll, e pò in famajja d’int al frîgo preparè dṡnôv spiedén par la grigliè!
Mo la mänt l’an målla brîṡa Dåpp n’estèd ch’s à fât sufrîr, |
Comune
di BudrioGiuria composta da: Giovanna Mengoli – Assessore alla Cultura del Comune di Budrio; Marco Poli – Segretario Generale della Fondazione del Monte di BO e RA; Luigi Lepri; Fausto Carpani; Tiziano Casella. Budrio, 22 febbraio 2004
Opere segnalate della sezione Poesia: Udaur ed zitè, di Mirella Musiani, Bologna; La bûrla, di Adriana Pallotti, Bologna. Particolare menzione al componimento Balanzunè di Sandro Sermenghi, Bologna: opera atipica, non classificabile né come poesia né come racconto. Colpiscono in quest’opera il registro surreale, e la fantasia sfrenata nella invenzione di neologismi dialettali (medico-patologici).
Opere segnalate della sezione Racconti: Ganb ed lâza, di Vito Villani, Marmaglia Vecchia (Modena); Al prémm amåur, di Giordano Villani, Budrio.
Opere segnalate della sezione Zirudelle: Una stòria in dû (Autobiografica), di Sergio Vecchietti, Budrio; Zirudèla dla fantaṡî, di Silvano Rocca, Bologna. Particolare menzione al componimento La rôda ch’gîra, di Giordano Villani, che la giuria ritiene bellissimo, ma atipico e non classificabile né come zirudella né come poesia.
Ala fén dal 2003, Sandrén di Sarméng l à méss un gîr una móccia ed fuitén par prupårr ala żänt ed fèr däl poeṡî insfilzandi dänter sta quartéṅna:
agranplères só pr i mûr
ascultèr d'avṡén di fiûr
frecuentèr däl pésst ziclâbil
con poeṡî indeformâbil
Socuànt autûr i an arspòst a st’idéa, masmamänt Silvano
Rocca, ch’l in à mandè 32! L à arspòst anc un poêta ed San Flîṡ in
pruvénzia ed Môdna.
Par lèżer i conponimént, clichè qué
Dal 2006, Sandrén l à fundè al Zîrcuel di Poêta Indeformâbil, invitànd tótt quant a scrîver däl poeṡî indeformâbil, e al Sît Bulgnaiṡ al li ä publichè. Par vàdderli, clichè qué
Questa poesia di Valeria
Tugnoli è stata premiata al Concorso letterario "Le
Quattro Porte"
di Pieve di Cento 2006. La
prima classificata è stata "Gabanèla"
di Anna Bastelli.
La Strè masstra
A sî ân la
masstra
la m fé dvintèr bilingue.
In cà as druvèva äl parôl ferièli,
l itagliàn l êra par la dmanndga,
mo fòra dala cîṡa
parché là l êra tótt un mistêri.
Mî nôna, ch'la i andèva tótt i dé,
un pô d latén al l avêva in bisâca
e al le druvèva ala sô manîra:
«Ch'at véggna al râgn untûum!...»
e mé a m imażinèva una brótta bîstia.
Mo che fadîga, int i ân, par dscanzlèr
cäl parôl, acsé tånndi int la båcca,
che stra i dént i dvänten däl sajàtt!
Quèṡi una vargåggna, un fastîdi.
Però ògni tant, quand a sån un pô inaré
o quand al côr al vôl avair raṡån,
al dialàtt al sèlta fòra
sänza biṡåggn ed dizionèri:
l é asè ed guardèr
la fâza ed mî mèder,
i ûc' inamurè dal can, o al zîl,
e äl parôl i arîven da par sé,
i dan un'ucè in tånnd
e i pâsen con argói par la strè masstra.
Ala Prémma pâgina
Và só